Terug naar het overzicht

Rijden met Rogier: Onze veiligheid… zijn wij zelf

Er zijn weinig onderwerpen in onze samenleving die zoveel aandacht krijgen als onze veiligheid. We beveiligen onze straat met Whatsapp-buurtpreventie. De dijken moeten veilig zijn tegen hoog water. In de zomer liggen we veilig in de zon, met dikke lagen zonnebrand op onze huid. We testen de veiligheid van medicijnen tot we een ons wegen. Bouwvakkers krijgen een helm, gehoorbescherming en veiligheidsschoenen. We willen veilig kunnen werken. En vrijen doen we veilig, of we doen het niet.

Autorijden doen we ook veilig, denken we, al gaan we soms iets te hard.

Zelf houd ik me aardig in toom; in een elektrische wagen moet je zuinig zijn op je stroom. In mijn elektrische Tesla is veiligheid trouwens een hoofdthema: technische systemen voorkomen dat mijn wagen even de vluchtstrook raakt of dat ik te dicht op mijn voorganger rij. Sturen doet-ie ook zelf, als ik dat wil.

Er lijkt wel iets obsessiefs te zitten in ons denken over veiligheid. Gaat er iets mis in onze samenleving, dan willen we instant maatregelen, richtlijnen, voorschriften, wetten en handhaving. Het nieuws van de afgelopen weken illustreert dat. In Florida gebeurde een heel naar ongeluk met een automatisch rijdende taxi van Uber. Terwijl de chauffeur ogenschijnlijk zat te suffen, doemde in het pikkedonker een overstekende voetganger op, die de aanrijding niet overleefde.

De reacties waren voorspelbaar: Uber staakte onmiddellijk de ritten met automatisch rijdende Volvo’s, in afwachting van grondig onderzoek naar de detectiesystemen. Deskundigen betwistten de vermeende (on)veiligheid van automatisch rijdende auto’s. Opwinding te over. Onderaan deze blog vind je een link naar een Amerikaans nieuwsprogramma hierover.

In dezelfde week vielen bij een tragische aanrijding in de buurt van Helmond liefst vijf doden en meerdere gewonden. Het verkeer werd enkele uren na het ongeluk hervat. Niemand overwoog om deze provinciale weg maar eens een paar maanden af te sluiten, laat staan dat een maatschappelijke discussie losbarstte over onze rijvaardigheden.

Wat zegt dit nou? Foutjes van de techniek ‘framen’ we al snel als gevaarlijke moderniteit. We accepteren niet de kleinste onzekerheid. Maar als we zèlf de mist in gaan, blijven we steken in ‘thoughts and prayers’. Empathie voor de slachtoffers mag er zijn, maar we rijden verder, diep verscholen achter veiligheidsglas, kreukelzones en airbags, geassisteerd door ABS, ESP, adaptieve cruise control en hoe het allemaal nog meer mag heten.

Wie zich veilig waant, gaat zich makkelijker achteloos gedragen.

Daarmee leidt onze eigen veiligheid tot de onveiligheid van een ander. In 2016 vielen in ons land 629 verkeersdoden; een licht stijgende trend. Onder die doden waren 239 fietsers, kwetsbare deelnemers aan het verkeer. In een tijd dat alle techniek beschikbaar is om ons veiliger te bewegen, is het schrijnend te moeten vaststellen dat het aantal verkeersdoden juist toeneemt. Het kabinet wil dat het aantal verkeersdoden in 2020 onder de 500 is gezakt. Gaan we dat halen? Wie gaat dat afdwingen?

Mijn persoonlijke idee is dat we ons als automobilisten te gemakkelijk laten afleiden. Uit onze statistieken bij Terberg Leasing blijkt, dat meeste schade aan leaseauto’s ontstaat tijdens het allereerste ritje na aflevering van de nieuwe wagen. Hoewel we de bestuurder altijd uitgebreid instrueren, heeft de bestuurder vooral aandacht voor nieuwe snufjes en stelt hij zijn spiegels en stoel nog even af. Soms leidt dat gedrag zelfs tot total loss. In auto’s die deels zelf rijden, liggen voor de chauffeur luiheid en achteloosheid op de loer. Ook dan is de verleiding groot om je met andere dingen bezig te gaan houden. Even in je agenda te kijken, een appje beantwoorden; het kan je in de nachtmerrie van een dodelijk ongeluk storten.

Als weggebruikers hebben we zelf de sleutel in handen tot veilig weggedrag. We mogen ons niet verschuilen achter de techniek, die we vervolgens zo gemakkelijk de schuld in de schoenen schuiven als het mis gaat. Ik leg mijn telefoon tijdens de rit tegenwoordig op de achterbank. Mijn wagen kan heel veel zelf, maar nog niet zonder mij. Daarom ben ik soms even telefonisch onbereikbaar. Bewustzijn over je eigen aandeel in verkeersveiligheid is essentieel. Onze (on)veiligheid: dat zijn wij zelf.